တစ်ရာတောင်ပြည့်ချင်မှပြည့်မယ်၊ ရွာသားတွေကတော့ ဥယျာဉ်ခြံစိုက်စားတာများတယ်၊ ကွမ်း၊ ကွမ်းသီး၊ သရက်၊ သီဟိုဠ်ခြံတွေ တော်တော်များများရှိတယ်။
ရွာသားတွေက တော်တော်ကိုဖော်ရွေကြပါတယ်၊ ကျုပ်ကိုလည်း လေးလေးစားစားဆက်ဆံကြတယ်၊ ရွာအနားက ဟိုဘုရား ဒီဘုရားကိုလည်း လိုက်ပို့တယ်၊ စနေနေ့က အလှူဝင်နေ့၊ တနင်္ဂနွေနေ့က အလှူနေ့ပေါ့ဗျာ၊ အလှူက ဆိုင်းတွေဘာတွေမပါပေမယ့် သူ့ဟာနဲ့သူတော့ စည်ပါတယ်၊ အလှူရှင်တွေက ဆရာလေးရဲ့အမျိုးအဆွေတွေလို့ပြောတယ်၊ အလှူပြီးလို့ နေ့တစ်ပိုင်းကျိုးတော့ ကျုပ်မှာပြန်ဖို့ပြင်ရတယ်၊ မပြင်လို့လည်းမရဘူးလေဗျာ၊ မနက်ဖြန်တနင်္လာနေ့ဆိုတော့ ကျောင်းဖွင့်ရက်မဟုတ်လား၊ ကျောင်းမှာ ကျောင်းစောင့်ဆိုတာလည်းမရှိတော့ ကျောင်းရဲ့သော့တွေအကုန်လုံးကို ကျုပ်ပဲကိုင်ထားရတာ၊ ကျောင်းကိုကျုပ်ဖွင့်မှရမယ်။
"ဆရာကြီး ပြန်တော့မလို့လားဗျ"
"ပြန်မှဖြစ်မယ် ဆရာလေးရေ၊ အခုချိန်ခါပြန်မှ မနက်ဖြန်ကျောင်းဖွင့်နိုင်မှာမဟုတ်လား"
"ကျွန်တော်ကတော့ ပြန်လို့မဖြစ်သေးလို့ ဆရာကြီးရဲ့၊ ဒီလိုလုပ်ပါလား ဆရာကြီးအရင်ပြန်နှင့်လေ၊ ကျွန်တော် ဒီကအလုပ်တွေ နည်းနည်းပါးပါးရှင်းပြီးရင် အနောက်ကနေလိုက်လာခဲ့မယ်၊ တကယ်လို့ အချိန်မမီတော့ရင်လည်း မနက်အစောကြီးထပြန်လာခဲ့မယ်"
"မင်းနေချင်ရင် နေခဲ့ပါကွာ၊ ခွင့်တစ်ရက်တစ်လေ ငါလုပ်ပေးပါ့မယ်၊ ငါကတော့ ပြန်မှဖြစ်မယ်ဟေ့၊ သော့တွေအကုန်လုံးက ငါ့လက်ထဲမှာမဟုတ်လား၊ မနက်ဖြန် ဆရာမတွေကျောင်းလာရင် ကျောင်းထဲဝင်မဘဲဖြစ်နေမယ်ကွ"
"အားနာလိုက်တာဆရာကြီးရာ"
"ရပါတယ်ကွာ၊ ကိစ္စမရှိပါဘူး"
ဆရာလေးရဲ့ မိဘတွေ၊ ဆွေမျိုးတွေက ကျုပ်အတွက် အသီးအနှံတွေ၊ စားစရာတွေထည့်ပေးလိုက်ကြသေးတယ်ဗျာ၊ ကျုပ်ရွာကပြန်ဖို့လုပ်တော့ ညနေသုံးနာရီလောက်ရှိရောပေါ့၊ ဆရာလေးက ကျုပ်အနားကပ်လာပြီး
"ဆရာကြီးကို ဖြတ်လမ်းညွှန်လိုက်မယ်၊ အဲဒီလမ်းကသွားရင် ကျောင်းကိုအလွန်ဆုံးသွားရ သုံးနာရီလောက်ပဲ"
"ဟေ၊ ဟုတ်လို့လားကွ"
"ဟုတ်တယ်ဆရာကြီး၊ အလာတုန်းက လမ်းက ရွာစဉ်တွေဖြတ်ပြီးလာရတဲ့လမ်းဆိုတော့ တစ်ကွေ့တစ်ပတ်ကြီးဖြစ်နေတာဗျ၊ အခုပြောတဲ့လမ်းက လှည်းလမ်းဟောင်းကြီး၊ ရွာဆက်ကျဲတယ်ဆိုပေမယ့် လမ်းကဖြူးလို့ဗျ၊ ခေတ်စကားနဲ့ပြောရင် မြို့ရှောင်လမ်းပေါ့ ဆရာကြီးရယ်၊ အမြန်မောင်းရင် နှစ်နာရီသာသာလောက်ဆိုရောက်ပါတယ်၊ မှန်မှန်ကလေးမောင်းရင်တော့ သုံးနာရီလောက်ပေါ့"
"မဆိုးဘူးဟ၊ ငါးနာရီလောက်မောင်းရတဲ့လမ်းကို သုံးနာရီလောက်နဲ့ရောက်မယ်ဆိုတော့ ခရီးတွင်တာအမှန်ပဲကွ"
"ရွာကနေထွက်ရင် တာလမ်းအတိုင်း ဆယ့်ငါးမိနစ်လောက် ဆက်မောင်းလိုက်ဆရာကြီး၊ အဲဒီမှာ လမ်းခွဲကြီးတစ်ခုတွေ့လိုက်မယ်၊ အဲဒီလမ်းကြီးအတိုင်း တန်းတန်းမတ်မတ်သာလိုက်သွား လမ်းဆုံးရင် ကားလမ်းမကိုရောက်မယ်ဆရာကြီး၊ ကားလမ်းမအတိုင်းဆက်မောင်းသွားရင် ဆယ့်ငါးမိနစ်လောက်ဆို ကျောင်းကိုရောက်တာပေါ့ဆရာကြီး"
"အေး၊ လမ်းကသိပ်တော့မခက်ပါဘူးကွာ"
"ကျွန်တော် ဒီမှာ ကိစ္စလေးတွေ နည်းနည်းရှင်းပြီးရင် လိုက်လာခဲ့မယ်ဆရာကြီး"
"အေးပါ၊ ဒါဆို ငါသွားပြီဟေ့"
(၂)
ကျုပ်လည်း ဆရာလေးပြောတဲ့အတိုင်း မောင်းလာခဲ့လိုက်တယ်၊ ဆယ့်ငါးမိနစ်လောက်မောင်းပြီးတော့ လှည်းလမ်းဟောင်းကြီးကိုတွေ့ပါပြီဗျာ၊ လှည်းလမ်းဘေးနားမှာ မြက်တွေပေါက်နေတယ်ဆိုပေမယ့် မြေသားလမ်းကြီးကတော့ ဖြူးလို့ဗျ၊ ဆရာလေးပြောတဲ့အတိုင်း အဲဒီလမ်းကိုချိုးဝင်လာခဲ့တယ်၊ လမ်းဘေးမှာတော့ မြက်ရိုင်းတွေပြည့်နှက်နေတဲ့ကွင်းကြီးတွေ၊ သစ်ပင်အုပ်အုပ်ဆိုင်းဆိုင်းနဲ့ တောတန်းကလေးတွေပဲရှိတယ်၊ လူနေအိမ်ဆိုလို့ တစ်အိမ်မှကိုမရှိဘူးဗျာ၊ မောင်းလာရင်း ဂျိန်းခနဲမိုးခြိမ်းသံကြီးကိုကြားလိုက်ရတယ်၊ မနက်ကတည်းက မိုးက ခပ်အုံ့အုံ့ရယ်၊ အခုတော့ မိုးသားတိမ်လိပ်ကြီးတွေက ကောင်းကင်တစ်ခွင်မှာ အုံ့ဆိုင်းနေပါရော၊ ကြည့်ရတာ အချိန်အခါမဟုတ် မိုးရွာတော့မယ်ထင်တယ်ဗျ၊ မိုးလေကင်းလွတ်သွားပြီဆိုပေမယ့် တစ်ခါ တစ်ခါတော့လည်း ဒီလိုမျိုး မိုးရွာတတ်တယ်မဟုတ်လား၊ ကျုပ်လည်း ဆိုင်ကယ်လီဗာကိုဆွဲပြီး အရှိန်တင်လိုက်ရတယ်။
လှည်းလမ်းကြီးက လူမသုံးတာကြာပြီဆိုတော့ မြေသားတွေက ပဲ့ကျတဲ့နေရာက ပဲ့ကျနေတယ်၊ တစ်ချို့နေရာလည်း ချိုင့်ခွက်ကြီးတွေ၊ ကျင်းကြီးတွေဖြစ်နေတယ်၊ လှည်းဆိုရင်တော့ သွားဖို့မလွယ်ဘူးဆိုပေမယ့် ဆိုင်ကယ်ကျတော့ အဲဒီကျင်းတွေ ချိုင့်တွေကို ရှောင်ကွင်းပြီးသွားလို့ရတယ်။
ရွာဆက်ကျဲတာကတော့ ပြောမနေပါနဲ့၊ လေးဆယ့်ငါးမိနစ်လောက် မောင်းလာတာတောင် လူနေအိမ်ခြေတစ်အိမ်မှမတွေ့ဘူး၊ တစ်ခါတစ်ခါ အုတ်ဂူပျက်ကြီးတွေရှိတဲ့ သချိုင်းကုန်းဟောင်းကြီးတွေအနားက ဖြတ်သွားရတယ်၊ လွမ်းစေတီလိုလို ဘုရားအို ကျောင်းပျက်တွေလည်း တစ်ချက် တစ်ချက် တွေ့ရသေးတယ်၊ ဒီလိုလူမရှိတဲ့လမ်းကြီးမှာ တစ်ယောက်တည်းမောင်းနေရတယ်ဆိုတဲ့အသိနဲ့ ကျောတောင်နည်းနည်းချမ်းလာတယ်၊ မိုးကလည်း ဖျောက်တောက် ဖျောက်တောက်ကျလာပြီ၊ ကျုပ်လည်း လန့်လန့်နဲ့ သမ္ဗုဒ္ဓေဂါထာကို တဖွဖွရွတ်ရင်းမောင်းလာခဲ့တယ်၊ မကြာခင် မိုးတွေကဆက်တိုက် ဝေါခနဲကျလာခဲ့တယ်၊ ကျုပ်မှာ မိုးကာမပါ ဘာမပါနဲ့ဆိုင်ကယ်ကို အရှိန်လျှော့ပြီးမောင်းရတယ်၊ မိုးမှောင်ကြီးကျလာပြီး မိုးတွေသည်းလိုက်တာလည်း ပြောမနေပါနဲ့တော့၊ မိုးသီးမိုးပေါက်ကြီးတွေက ကျုပ်ကိုယ်လုံးကို တပေါက်ပေါက်နဲ့လာထိတာ တော်တော်စပ်တယ်ဗျာ။ ဆိုင်ကယ်ကိုတောင်
ရွာသားတွေက တော်တော်ကိုဖော်ရွေကြပါတယ်၊ ကျုပ်ကိုလည်း လေးလေးစားစားဆက်ဆံကြတယ်၊ ရွာအနားက ဟိုဘုရား ဒီဘုရားကိုလည်း လိုက်ပို့တယ်၊ စနေနေ့က အလှူဝင်နေ့၊ တနင်္ဂနွေနေ့က အလှူနေ့ပေါ့ဗျာ၊ အလှူက ဆိုင်းတွေဘာတွေမပါပေမယ့် သူ့ဟာနဲ့သူတော့ စည်ပါတယ်၊ အလှူရှင်တွေက ဆရာလေးရဲ့အမျိုးအဆွေတွေလို့ပြောတယ်၊ အလှူပြီးလို့ နေ့တစ်ပိုင်းကျိုးတော့ ကျုပ်မှာပြန်ဖို့ပြင်ရတယ်၊ မပြင်လို့လည်းမရဘူးလေဗျာ၊ မနက်ဖြန်တနင်္လာနေ့ဆိုတော့ ကျောင်းဖွင့်ရက်မဟုတ်လား၊ ကျောင်းမှာ ကျောင်းစောင့်ဆိုတာလည်းမရှိတော့ ကျောင်းရဲ့သော့တွေအကုန်လုံးကို ကျုပ်ပဲကိုင်ထားရတာ၊ ကျောင်းကိုကျုပ်ဖွင့်မှရမယ်။
"ဆရာကြီး ပြန်တော့မလို့လားဗျ"
"ပြန်မှဖြစ်မယ် ဆရာလေးရေ၊ အခုချိန်ခါပြန်မှ မနက်ဖြန်ကျောင်းဖွင့်နိုင်မှာမဟုတ်လား"
"ကျွန်တော်ကတော့ ပြန်လို့မဖြစ်သေးလို့ ဆရာကြီးရဲ့၊ ဒီလိုလုပ်ပါလား ဆရာကြီးအရင်ပြန်နှင့်လေ၊ ကျွန်တော် ဒီကအလုပ်တွေ နည်းနည်းပါးပါးရှင်းပြီးရင် အနောက်ကနေလိုက်လာခဲ့မယ်၊ တကယ်လို့ အချိန်မမီတော့ရင်လည်း မနက်အစောကြီးထပြန်လာခဲ့မယ်"
"မင်းနေချင်ရင် နေခဲ့ပါကွာ၊ ခွင့်တစ်ရက်တစ်လေ ငါလုပ်ပေးပါ့မယ်၊ ငါကတော့ ပြန်မှဖြစ်မယ်ဟေ့၊ သော့တွေအကုန်လုံးက ငါ့လက်ထဲမှာမဟုတ်လား၊ မနက်ဖြန် ဆရာမတွေကျောင်းလာရင် ကျောင်းထဲဝင်မဘဲဖြစ်နေမယ်ကွ"
"အားနာလိုက်တာဆရာကြီးရာ"
"ရပါတယ်ကွာ၊ ကိစ္စမရှိပါဘူး"
ဆရာလေးရဲ့ မိဘတွေ၊ ဆွေမျိုးတွေက ကျုပ်အတွက် အသီးအနှံတွေ၊ စားစရာတွေထည့်ပေးလိုက်ကြသေးတယ်ဗျာ၊ ကျုပ်ရွာကပြန်ဖို့လုပ်တော့ ညနေသုံးနာရီလောက်ရှိရောပေါ့၊ ဆရာလေးက ကျုပ်အနားကပ်လာပြီး
"ဆရာကြီးကို ဖြတ်လမ်းညွှန်လိုက်မယ်၊ အဲဒီလမ်းကသွားရင် ကျောင်းကိုအလွန်ဆုံးသွားရ သုံးနာရီလောက်ပဲ"
"ဟေ၊ ဟုတ်လို့လားကွ"
"ဟုတ်တယ်ဆရာကြီး၊ အလာတုန်းက လမ်းက ရွာစဉ်တွေဖြတ်ပြီးလာရတဲ့လမ်းဆိုတော့ တစ်ကွေ့တစ်ပတ်ကြီးဖြစ်နေတာဗျ၊ အခုပြောတဲ့လမ်းက လှည်းလမ်းဟောင်းကြီး၊ ရွာဆက်ကျဲတယ်ဆိုပေမယ့် လမ်းကဖြူးလို့ဗျ၊ ခေတ်စကားနဲ့ပြောရင် မြို့ရှောင်လမ်းပေါ့ ဆရာကြီးရယ်၊ အမြန်မောင်းရင် နှစ်နာရီသာသာလောက်ဆိုရောက်ပါတယ်၊ မှန်မှန်ကလေးမောင်းရင်တော့ သုံးနာရီလောက်ပေါ့"
"မဆိုးဘူးဟ၊ ငါးနာရီလောက်မောင်းရတဲ့လမ်းကို သုံးနာရီလောက်နဲ့ရောက်မယ်ဆိုတော့ ခရီးတွင်တာအမှန်ပဲကွ"
"ရွာကနေထွက်ရင် တာလမ်းအတိုင်း ဆယ့်ငါးမိနစ်လောက် ဆက်မောင်းလိုက်ဆရာကြီး၊ အဲဒီမှာ လမ်းခွဲကြီးတစ်ခုတွေ့လိုက်မယ်၊ အဲဒီလမ်းကြီးအတိုင်း တန်းတန်းမတ်မတ်သာလိုက်သွား လမ်းဆုံးရင် ကားလမ်းမကိုရောက်မယ်ဆရာကြီး၊ ကားလမ်းမအတိုင်းဆက်မောင်းသွားရင် ဆယ့်ငါးမိနစ်လောက်ဆို ကျောင်းကိုရောက်တာပေါ့ဆရာကြီး"
"အေး၊ လမ်းကသိပ်တော့မခက်ပါဘူးကွာ"
"ကျွန်တော် ဒီမှာ ကိစ္စလေးတွေ နည်းနည်းရှင်းပြီးရင် လိုက်လာခဲ့မယ်ဆရာကြီး"
"အေးပါ၊ ဒါဆို ငါသွားပြီဟေ့"
(၂)
ကျုပ်လည်း ဆရာလေးပြောတဲ့အတိုင်း မောင်းလာခဲ့လိုက်တယ်၊ ဆယ့်ငါးမိနစ်လောက်မောင်းပြီးတော့ လှည်းလမ်းဟောင်းကြီးကိုတွေ့ပါပြီဗျာ၊ လှည်းလမ်းဘေးနားမှာ မြက်တွေပေါက်နေတယ်ဆိုပေမယ့် မြေသားလမ်းကြီးကတော့ ဖြူးလို့ဗျ၊ ဆရာလေးပြောတဲ့အတိုင်း အဲဒီလမ်းကိုချိုးဝင်လာခဲ့တယ်၊ လမ်းဘေးမှာတော့ မြက်ရိုင်းတွေပြည့်နှက်နေတဲ့ကွင်းကြီးတွေ၊ သစ်ပင်အုပ်အုပ်ဆိုင်းဆိုင်းနဲ့ တောတန်းကလေးတွေပဲရှိတယ်၊ လူနေအိမ်ဆိုလို့ တစ်အိမ်မှကိုမရှိဘူးဗျာ၊ မောင်းလာရင်း ဂျိန်းခနဲမိုးခြိမ်းသံကြီးကိုကြားလိုက်ရတယ်၊ မနက်ကတည်းက မိုးက ခပ်အုံ့အုံ့ရယ်၊ အခုတော့ မိုးသားတိမ်လိပ်ကြီးတွေက ကောင်းကင်တစ်ခွင်မှာ အုံ့ဆိုင်းနေပါရော၊ ကြည့်ရတာ အချိန်အခါမဟုတ် မိုးရွာတော့မယ်ထင်တယ်ဗျ၊ မိုးလေကင်းလွတ်သွားပြီဆိုပေမယ့် တစ်ခါ တစ်ခါတော့လည်း ဒီလိုမျိုး မိုးရွာတတ်တယ်မဟုတ်လား၊ ကျုပ်လည်း ဆိုင်ကယ်လီဗာကိုဆွဲပြီး အရှိန်တင်လိုက်ရတယ်။
လှည်းလမ်းကြီးက လူမသုံးတာကြာပြီဆိုတော့ မြေသားတွေက ပဲ့ကျတဲ့နေရာက ပဲ့ကျနေတယ်၊ တစ်ချို့နေရာလည်း ချိုင့်ခွက်ကြီးတွေ၊ ကျင်းကြီးတွေဖြစ်နေတယ်၊ လှည်းဆိုရင်တော့ သွားဖို့မလွယ်ဘူးဆိုပေမယ့် ဆိုင်ကယ်ကျတော့ အဲဒီကျင်းတွေ ချိုင့်တွေကို ရှောင်ကွင်းပြီးသွားလို့ရတယ်။
ရွာဆက်ကျဲတာကတော့ ပြောမနေပါနဲ့၊ လေးဆယ့်ငါးမိနစ်လောက် မောင်းလာတာတောင် လူနေအိမ်ခြေတစ်အိမ်မှမတွေ့ဘူး၊ တစ်ခါတစ်ခါ အုတ်ဂူပျက်ကြီးတွေရှိတဲ့ သချိုင်းကုန်းဟောင်းကြီးတွေအနားက ဖြတ်သွားရတယ်၊ လွမ်းစေတီလိုလို ဘုရားအို ကျောင်းပျက်တွေလည်း တစ်ချက် တစ်ချက် တွေ့ရသေးတယ်၊ ဒီလိုလူမရှိတဲ့လမ်းကြီးမှာ တစ်ယောက်တည်းမောင်းနေရတယ်ဆိုတဲ့အသိနဲ့ ကျောတောင်နည်းနည်းချမ်းလာတယ်၊ မိုးကလည်း ဖျောက်တောက် ဖျောက်တောက်ကျလာပြီ၊ ကျုပ်လည်း လန့်လန့်နဲ့ သမ္ဗုဒ္ဓေဂါထာကို တဖွဖွရွတ်ရင်းမောင်းလာခဲ့တယ်၊ မကြာခင် မိုးတွေကဆက်တိုက် ဝေါခနဲကျလာခဲ့တယ်၊ ကျုပ်မှာ မိုးကာမပါ ဘာမပါနဲ့ဆိုင်ကယ်ကို အရှိန်လျှော့ပြီးမောင်းရတယ်၊ မိုးမှောင်ကြီးကျလာပြီး မိုးတွေသည်းလိုက်တာလည်း ပြောမနေပါနဲ့တော့၊ မိုးသီးမိုးပေါက်ကြီးတွေက ကျုပ်ကိုယ်လုံးကို တပေါက်ပေါက်နဲ့လာထိတာ တော်တော်စပ်တယ်ဗျာ။ ဆိုင်ကယ်ကိုတောင်
